| بسمه تعالي تولید و مصرف انبوه مواد که حاصل انقلاب صنعتی و تکنولوژی جدید است الگو و شیوه زندگی انسانها را دگرگون کرد و علاوه بر افزایش تولید پسماند، ترکیب پسماند نیز همگام با تغییر در شیوه مصرف دگرگون شد و بر حجم انواع پسماندها خصوصا" مواد یکبار مصرف افزوده شد.با ایجاد و گسترش صنایع پتروشیمی، تنوع محصولات شیمیایی و گسترش کاربردهای محصولات این صنایع در زندگی روزمره انسان، محیط زیست طبیعی و انسان ساخت از پسماندهای تولید شده لبریز شد، به طوری که امروز تولید پسماند را می توان یکی از معضلات مهم جوامع بشری تلقی کرد. ورود این مواد به محیط زیست اگر بدون کنترل و مدیریت صحیح باشد، موجب بدمنظره شدن محیط آلودگی آب، هوا و خاک و به خطر افتادن بهداشت و سلامت افراد جامعه می شود. محیط پسماند برای رشد و تکثیر جوندگان چون موش و حشرات مثل مگس، پشه و سوسک بسیار مناسب است. بسیاری از بیماریهایی مثل حصبه، اسهال، وبا، شبه حصبه طاعون و... توسط این موجودات که محل زندگی و تکثیر آنها پسماند است به انسان منتقل می شود. پس اصول بهسازی محیط در هر شهر ایجاب می کند که پسماندهای تولید شده در حداقل زمان ممکن از منازل و محیط زندگی دور و در اسرع وقت به شیوه های بهداشتی دفع گردد. افزایش تولید سرانه پسماند، کمبود زمین مناسب جهت دفن آن، افزایش هزینه های پرسنلی ماشین آلات و مشکلات دیگر، کارشناسان را به تفکر در مورد راه حلهای علمی و اقتصادی تازه ای جهت رفع معضل مواد زائد واداشت. با تکامل این تفکر، مسئله کاهش مواد از مبدأ و بازیابی در سیستم مدیریت پسماندجایگاه خاصی به خود اختصاص داد. در این مرحله اولا" طبقات مختلف مردم مانند خانه دارها، کودکان، اصناف، صنایع، کشاورزان و سایر اقشار تا آنجا که ممکن است باید کوشش نمایند که مواد زائد کمتری تولید کنند.ثانیا" زایدات تولید شده خود را در همان محل بازیافت و جداسازی نمایند. از نظر اقتصادی و بهداشتی مناسب ترین مکان برای جداسازی مواد مانند کاغذ، مقوا، پلاستیک، نایلون و شیشه در محل تولید است. با اجرای برنامه جداسازی در مبدأ تولید، می توان هزینه سیستم مدیریت را کاهش داده و از آلودگی و مشکلات زیست محیطی ناشی از پسماند کاست. همچنین اصلاح الگوی مصرف در زمینه هایی از قبیل مدیریت مصرف مواد غذایی در منازل، چگونگی نگهداری و مصرف لوازم الکترونیک، ارتقای روش های مصرف در بیمارستان ها و ایجاد تغییرات اساسی مصرف در واحدهای صنعتی، حتی ساختمان سازی که خود یکی از عوامل تولید پسماند است، تأثیر بسزایی در نرخ تولید پسماند خواهد داشت که خود موجب صرفه جویی اقتصادی هنگفتی در هزینه های جمع آوری و دفع پسماند خواهد شد. قانون مدیریت پسماند(مصوب 20/2/1383 مجلس شورای اسلامی) قانون مدیریت پسماند در تاریخ بیستم اردیبهشت ماه 1383 در مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 9/3/83 به تأیید شورای نگهبان رسیده و جهت اجرا به سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت کشور ابلاغ گردیده است. در ماده یک این قانون آمده است:« جهت تحقق اصل پنجاهم قانون اساسی مدیریت بهینه آنها، کلیه وزارتخانه ها و سازمان ها و مؤسسات و نهادهای دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است و کلیه شرکت ها و مؤسسات و اشخاص حقیقی و حقوقی موظفند مقررات و سیاست های مقرر در این قانون را رعایت کنند.» وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران برای ساختار مدیریت پسماند برای شهرهای با جمعیت معین نمودار سازمانی خاصی را تصویب نموده است. سازمان مذکور براساس ماده 84 قانون شهرداری و بند پانزده ماده 71 قانون تشکیلات وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75 و ماده 10 قانون پسماند مصوب سال 1383 تأسیس سازمان مدیریت پسماند را که وابسته به شهرداری می باشد در مراکز استانها و شهرداری با جمعیت بیش از 200000 نفر تصویب نموده است. سازمانهای مدیریت پسماند شهرداری های کشور در راستای اجرای هرچه بهتر قانون تشکیل می گردد و ارتقاء جایگاه تخصص سازمان، استفاده بهینه از توان و امکانات بخش خصوصی، توسعه بعد مدیریتی نظارت و اجتناب از امانی کاری در اولویت های ویژه وظایف آنان خواهد بود. |